2019 දෙසැම්බර් මස 30 වන දා වෛද්‍ය වෙන්ලියැං විසින් මෙම නව වෛරස රෝගය පිළිබඳ මුල්වරට පුද්ගලයන් දැනුවත්කිරිම සහ ඔබ මේ සටහන කියවන මේ මොහොත අතර බරපතල සිදුවීම් ගණනාවක් සිදුව ඇත. එයින් පළමු සහ අතිශය වැදගත්ම සිදුවීම නම් චීන බලධාරීන් විසින් ලෝකය එතෙක් හදුනාගෙන නොතිබූ වෛරස රෝගයක් සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වීමට එරට වෘත්තිකයෙකු සතුව තිබූ නිදහස අත්තනෝමතික ලෙස අහිමිකිරීම විය. එයින් අනතුරුව අදාළ රෝගය COVID 19 රෝගය වශයෙන් නම් ලැබීමත්, වෛරසය නිසා ලෝකය පුරා රටවල් 205 ක ආසාධිතයන් 1,138,598 ක් සහ මරණ 61,141 ක් වාර්තාවීම ද පිළිවෙලින් සිදුව ඇත.

වෛද්‍ය ලී වෙන්ලියැං අද සැලකෙනුයේ COVID 19 වසංගත තත්ත්වය පිළිබඳ මුල්වරට ලෝකයට හෙළිකිරීමට උත්සාහ දැරූ වෛද්‍යවරයෙකු වශයෙනි. මෙම වෛරසය වසංගත තත්ත්වයක් බවට පත්වීමට සැලකියයුතු තරම් කාලයකට පෙරම ඒ පිළිබඳව පුලුල් අවධානයක් යොමුකරවීමට වෛද්‍ය වෙනිලැන්ග් විසින් අසාර්ථක කරන ලද උත්සාහයක් දරන ලදි. අනෙක් අතට අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ නිදහස සහ මහජන ආරක්ෂාව පිණිස යැයි කියාගනිමින් එම නිදහස සිමාකිරීමේ අනිටු ප්‍රතිවිපාක සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම ව්‍යසනකාරී අවස්ථාවක මහජන විවේචන මර්දනය සඳහා දේශපාලන අධිකාරීන් විසින් ගනු ලබන විවිධ ප්‍රවේශයන් නැවත විමසා බැලීමට අවස්ථාවක් ද වෛද්‍ය ලී වෙන්ලියැං විසින් සලසා දේ.

එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව තුළ අද අප විසින් දකිනුයේ විවේචන ප්‍රතික්ෂේප කිරිමට සහ මහජන අවධානය බරපතල ලෙස වෙනස්කිරීමේ උත්සාහයන්ය. මේ උත්සාහයන්හි පළමු අර්ධය වශයෙන් වැඩබලන පොලිස්පතිවරයා විසින් මීට දින කිහිපයකට ඉහතදී නිකුත් කරන ලද විශේෂ නියෝගය දැක්විය හැක. එහි අනෙක් අර්ධය නම් රටේ සුලුතර ජන කණ්ඩායම් ඉලක්ක කරගනිමින් දැන් අලුතෙන් ඇතිකර තිබෙන එදිරිවාදීත්වයයි.

අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ නිදහස සහ මහජන ආරක්ෂාව යන සංකල්ප දෙක අතර අතිශය සියුම් සම්බන්ධතාවයක් ඇති බව අප මෙහිලා නැවත අවධාරණය කර සිටින අතර චීනයේ වෛද්‍ය ලී වෙන්ලියැං හා සම්බන්ධ සිද්ධි දාමය දෙස නැවත අවධානය යොමුකරන ලෙසද ඉල්ලා සිටිමු. මේ එක් එක් සංකල්පය අනෙක් සංකල්පයේ ප්‍රවර්ධනය ඉලක්ක කරගනිමින් ක්‍රියාවේ යෙදවිය යුතුව ඇත. එකක් පරයා අනෙක ආරක්ෂාකිරීමට උත්සාහ දැරීම අවසන්වනු ඇත්තේ බරපතල ව්‍යසනයකිනි.

සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යංශය විසින් ලබාදි ඇති ක්‍රමලේඛ අතුරුමුහුණත භාවිතය හරහා COVID 19 වසංගතය පිළිබඳ තොරතුරු වඩාත් ආකාර්ෂණීය ලෙස සිංහල, ඉංග්‍රීසි සහ දෙමළ භාෂාවන්ගෙන් ඉදිරිපත් කළ බ්ලොග් සහ වෙනත් වෙබ් අඩවි 23 ක සංඛ්‍යාවක් පසුගිය සති දෙකක කාලය තුළ නිරීක්ෂණය කළ හැකිවිය. ඊට අමතරව මෙම ක්‍රමලේඛ අතුරුමුහුණත භාවිතය හරහා නිර්මාණය වූ ඇන්ඩ්‍රොයිඞ් ස්මාර්ට් දුරකථන සඳහා වන යෙදවුමක් ද ස්වයංක්‍රීය ටිවිටර් ගිනුම් (Twitter bots) තුනක් ද මේ මොහෙතේ ක්‍රියාත්මකය. මේ සියල්ල මෙම ව්‍යසනකාරී අවස්ථාවේ සිය දැනුම භාවිතකර සමාජයට යම් සේවාවක් ඉටුකිරීමේ අභිමතයෙන් පෙළුණු තනි පුද්ගලයන්ගේ උත්සාහයන්හි ප්‍රතිඵලයන්ය. මෙවැනි තවත් නිදසුනක් වශයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනෙහි (UNDP) ශ්‍රී ලංකා කාර්යාලය විසින් පුද්ගලික මෘදුකංග සංවර්ධන සමාගමක් හා එක්ව නිර්මාණය කර ඇති වඩාත් පුලුල් තාක්ෂණික යෙදවුමක් දැක්විය හැක. එය ෆේස්බුක් යෙදවුම හා සම්බන්ධිත මැසෙන්ජර් පණිවුඩ සේවාව හරහා ක්‍රියාත්මක වන ස්වයංක්‍රීය සංවාද යෙදවුමකි (Messenger bot). වසංගතය පිළිබඳ දේශීය සහ ගෝලීය සංඛ්‍යා දත්ත සැපයීම, පුද්ගලික සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව පිලිබඳ උපදෙස් ලබාදීම, ප්‍රවාහන මාධ්‍ය භාවිතයේදී වෛරසයෙන් ආරක්ෂාවීම සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් ලබාදීම සහ වසංගතය සම්බන්ධයෙන් මහජන ගැටලුවලට උපදෙස් ලබාදීම යන සියලුම කාර්යයන් භාවිතයට අතිශය පහසු ක්‍රියාවලියක් හරහා ස්වයංක්‍රීයව සිදුකෙරේ. මේ සියල්ල හැරුණුකොට අපගේ අවධානයට ලක් නොවූ නමුත් වෙනත් මෙවැනි අතිශය සාධනීය ක්‍රියාමාර්ගයන් ගණනාවක් වුව පැවතිය හැක.

කොරෝනා රෝගය ආසාදිත මුස්ලිම් රෝගීන්ගේ මරණ සම්බන්ධයෙන් ඉස්ලාම් ධර්මයේ කියැවෙන පිළිවෙලට කටයුතු කිරීමට ඉල්ලා සිටීම අපට තේරුම්ගත හැකිවිය යුතුය. මිනිසෙකු සිය ජීවිත කාලය පුරාම විශ්වාස කළ ආගමික සංකල්ප මත ඔහුගේ මරන මංචකයේ කටයුතු සිදුවිය යුතු යැයි කියා සිටීම අදාළ පුද්ගලයන්ගේ විශ්වාසය පිළිබඳ කාරණයකි. අනෙක් අතට වෛරස් රෝගයක් ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට පැතිරිම පිළිබඳ, විශේෂයෙන් මුල් ආසාදිත පුද්ගලයා මියගිය අවස්ථාවකදී පවා ඔහු වාහකයෙකු විය හැකිය යන්න පැහැදිලි ජීව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හරහා ඔප්පුවී තිබීම ද බරපතල කාරණයකි. ඇත්ත වශයෙන්ම මේ දෙක අතරින් වඩාත්ම බරපතල තත්ත්වයේ ලා සැලකිය යුතු කාරණය දෙවැන්නයි. පොදු යහපත අතින් ගත්කල ද එහි අදාළත්වය පළමුවැන්නට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩිය. මේ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය අංශවලට පැහැදිලි මාර්ගෝපදේශ සපයා දී තිබිනි. එබැවින් එය හුදෙක්ම පරිපාලනමය තීරණ හා බැදුණු තත්ත්වයක් වූ අතර පොදු යහපත පිළිබද අවධානය දැක්වීමෙන් වඩාත් පහසුවෙන් විසඳා ගත හැකිව තිබුණි. නමුත් දැන් මෙම ගැටලුව දේශපාලනීකරණය වී ඇති අතර විවේචන පසෙකට දමා වාර්ගික එදිරිවාදිකම් පෙරට ගැනීමට එය සමත්ව ඇත.

ජන කණ්ඩායමක ආගමික අයිතිවාසිකම් දේශපාලන වශයෙන් භාවිත නොකිරීමට තරම් ශිෂ්ඨසම්පන්න වූ රටවල් මෙවැනි සිද්ධින්වලදි අනුගමනය කළ පිළිවෙත දෙස බලා හෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් පාඩම් උගතයුතුව ඇත. නිදසුනක් වශයෙන් මීට දින කිහිපයකට පෙර මියගිය ඉස්මයිල් මොහොමඞ් අබ්දුල්වහාම් නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයා දැක්විය හැක. වයස අවුරුදු 13 ක් වූ ඉස්මයිල්ගේ මරණය බ්‍රිතාන්‍ය තුළ COVOID 19 වසංගතය හේතුවෙන් මෙතෙක් සිදුව ඇති ලාබාලතම මරණයයි. අප්‍රේල් 03 වැනිදා ඉස්මයිල්ගේ සිරුර දකුනු ලන්ඩනයේ මුස්ලිම් සොහොන් බිමක භූමදානය කෙරුණි. මෙම අවස්ථාවට පවුලේ ඥාතීන් කිසිවෙකුටත් සහභාගීවීමට ඉඩදි නොතිබූ නමුත් ඉස්මයිල්ගේ දේහය වෙනුවෙන් සිදුකෙරුණු මුස්ලිම් ආගමික වතාවත් ඔන්ලයින් වීඩියෝ තාක්ෂණය හරහා දැකගැනීමට තවමත් නිරෝධායනය වෙමින් සිටින පවුලේ ඥාතීන්ට ඉඩ සලසා දී තිබිනි.

ශ්‍රී ලංකාවේ කොරෝනා මර්දන වැඩසටහනෙහි ඇති ප්‍රධානතම දුර්වලතාවය මුස්ලිම් ජන කණ්ඩායම් ස්වයං නිරෝධායනයට හෝ රෝගය පාලනයකිරීමේ සෙසු සමාජ වගකීම් සම්බන්ධයෙන් නිසි ලෙස ක්‍රියා නොකිරීම යැයි මතයක් සමාජගත වෙමින් තිබීමය. ජනාධිපතිවරයා ශ්‍රී ලංකාව ඉහළට ඔසවාගෙන කොරෝනා රෝගයෙන් ආරක්ෂාකරන්නට උත්සාහ දරද්දි මුස්ලිම් ජාතිකයෙකු කොරෝනා වෛරසය කර තබාගෙන එයට ජනාධිපතිවරයා විසින් ඔසවාගෙන සිටින ශ්‍රී ලංකාවට ලඟාවීමට උපකාර කරනු දැක්වෙන කාටූනයක් සමාජ මාධ්‍ය හරහා පැතිර යමින් තිබේ. සමස්ත මහනුවර නගරයම කොරෝනා වසංගතයට නිරාවරණයකිරීමේ චෝදනාව සමාජ මාධ්‍ය හරහා එක් මුස්ලිම් ජාතිකයෙකුට එල්ලවන අතර වාර්තාවන රෝගීන් සහ මරණ මුස්ලිම් ජාතිකයන් වන විට ඒ බව විශේෂයෙන් සඳහන්කිරීමේ උත්සාහයන්ද අඛණ්ඩව දැකිය හැක. ඊයේ උදෑසන සිට ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් සේවා හරහා හුවමාරු වන හඩ පණිවුඩයකින් කියා මුස්ලිම් ව්‍යාපාරික ස්ථාන මගහරින ලෙසත් කොරෝනා ආසාධිත මුස්ලිම් තරුණියන් සිංහල තරුණියන් හා සම්බන්ධකරවීමේ උත්සාහයක් ක්‍රියාත්මක වන බවත් පවසා ඇත.

මේවා පැහැදිලිවම අවශේෂ සිදුවීම් අතිශයෝක්තියෙන් යුතුව දක්වා වාර්ගික එදිරිවාදිකම් මතුකරලීමේ උත්සාහයන්ය. අනෙක් අතට මෙම සංසිද්ධීන් උලුප්පා දක්වන සමාජ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරීත්වයන් තුළ මුස්ලිම් ප්‍රජාව මේ මොහොතේ වෛරසය පාලනයට රජයට සහ සෞඛ්‍ය අංශවලට ලබාදෙන මූල්‍යමය සහ ද්‍රව්‍යමය සහයෝගය මුලුමනින්ම පාහේ අවතක්සේරු කර ඇත. ඒ අතරම, ඇතැම් මුස්ලිම් දේශපාලකයන් සිදුකරන ප්‍රකාශ මෙම ව්‍යාකූලතා තවදුරටත් වැඩිකිරීමට හේතුවක් වනු ද දැකිය හැක.

ඒ අනුව දැන් රට තුළ ඇතිව තිබෙන තත්ත්වය පැහැදිලිවම කියා පානුයේ කොරෝනා වසංගතය සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දී ඇති අවිනිශ්චිතතාවය දේශපාලනිකව නිර්මාණය කළ සතුරෙකු ගිණුමට බැරකිරීමේ උත්සාහයක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බවය. ඒ වසංගතය පාලනය සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුව විසින් ගෙන යන ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙන් විවේචන නොඉවසමින් ක්‍රියාත්මක වන අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ නිදහස සීමාකිරීමේ නැඹුරුවට අතිරේකවය. මෙකී අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ නිදහස සීමාකිරිම සහ වාර්ගික එදිරිවාදීත්වයන් මේ මොහොතේ කිසිසේත්ම රටට ඵලදායක නොවනු ඇති අතර ඒවා විසින් වඩාත් භයානක ප්‍රතිඵල අප හමුවට ගෙන එනු ඇත. පළමුව, කොරෝනා පලනය සම්බන්ධයෙන් රටක් වශයෙන් වන අපගේ උත්සාහයන්ට එයින් බරපතල ලෙස හානිවනු ඇත. එසේම ජාතික ව්‍යසන අවස්ථාවක අත්‍යන්තයෙන්ම ක්‍රියාත්මක විය යුතු රටේ පොදු සමගිය කඩාදමන්නට ද එය හේතුවනු ඇත. අනෙක් අතට මෙම තත්ත්වය වෛරසය පැතිරයාම වැලැක්වීමට මහජනයා විසින් ස්වේච්ඡාවෙන් අනුගමනය කළ යුතු රීතීන් නොතකා හැර කටයුතු කිරීමට මුස්ලිම් ජනතාව පෙළඹවනවා ද ඇත. මේ සියල්ල අතරින් වඩාත් භයානකම ප්‍රතිඵලය ලෙස අසල්වැසි මුස්ලිම් මිනිසෙකු හා ගැටුමකට ඔබ යොමුවන අතරවාරයේ ඔබේ පාලකයන්ට ඔවුනට ඇවැසි ඕනෑම දෙයක් කිරීමට හැකි වනු ඇත.